Çarşamba , 23 Mayıs 2018
Anasayfa » Yazar Arşivi: renkyonetimi (sayfa 3)

Yazar Arşivi: renkyonetimi

Her sekiz erkekten birinde var

Renk körlüğü kadınlara nazaran erkeklerde görülme oranı 16 kat daha fazladır. Renk yanılgısı ve renk körlüğü kalıtımsal seyreden bir göz hastalığıdır. Renk körlüğünün asıl sebebi X kromozomu hatasından kaynaklanmaktadır. Bir kadında her iki X kromozomunun hatalı olması halinde renk körlüğü oluşur. Eğer kadında X kromozomunun bir tanesi hatalı ise bu durumda taşıyıcı durumunda olur ve erkek çocuğu olması halinde doğacak çocuk % 50 ihtimal ile renk körü olur. Erkeklerde renk körlüğü olmasının asıl sebebi, anneden alınan hatalı X kromozomudur.Renk körlüğünün erkeklerde daha sık görülmesinin sebebi, annelerin taşıyıcı olmasındandır. Anneden hatalı X kromozomunu alan erkek’te (XY) renk körlüğü ortaya çıkar. Renk körlüğünün nedeni genetik faktörlerdir.

Renk körlüğünün Görülme Oranı:
Erkeklerde %8
Kadınlarda %0.5

Renk körlüğü ve renk yanılgısı arasındaki fark nedir?

İnsan gözünde, retina da üç tür ( kırmızı, yeşil ve mavi ışığa duyarlı) renk algılayıcı hücreler yani reseptörler bulunmaktadır. Beyin bu reseptörlerin uyarımlarından renkli resmi algılayarak görüntüyü oluşturur. Renk yanılgısı olan kişilerde renk algılayıcı reseptörlerin zayıf yada az olması sebebi ile renkleri algılamakta zorluk çekilebilir. Renk körlüğü olan kişilerde ise durum farklıdır! Renk körlüğü olan kişide kırmızı-yeşil ve mavi ışığa duyarlı renk algılayıcı reseptör hücrelerinden bir veya bir kaçı çalışmaz! İşte gerçek Renk körlüğü’nün tanımı budur.

Monokromatik renk körlüğü

İnsan gözünde yalnızca tek renk konisinin mevcut olduğu durumlarda diğer iki renk konisi’nin olmadığı renk görme sorununa monokromatik renk körlüğü denilir. Manokromatik (Akromatopsi) yani siyah-beyaz görme.. Örnek verecek olarak sadece mavi rengi algılayan mavi renk konilerinin mevcut olduğu bir durumda, kırmızı ve yeşil renk konilerinin bulunmadığı durumlarda kişi yeşil ve kırmızı renkleri ayırt edemeyecektir.

Renk görme ile ilgili olarak eğer üç konide yok ise bu durumdaki bir kişi renkleri yanlızca siyah ve beyaz olarak algılayabilir. (Anopia) Bu durumdaki kişi tam renk körü olarak nitelenir. Bazı insanlar trikromat olmakla birlikte renk ayırabilme kabiliyetleri zayıf olabilir. Bu durumdaki kişiler Renk görme bozukluğu (Renk Görme Anomalisi) olarak adlandırılır.

Tritanopia mavi renk körlüğü

Mavi renge duyarlı koni hücreleri yok ise, (Tritanopia) mavi renk körlüğü olarak adlandırılmaktadır. Mavi renk körlüğü çok ender bulunan bir renk körlüğü çeşididir. Normal bir insanın renkleri eksiksiz algılayabilmesi, üç ayrı cins koni hücresinin uyum içinde çalışması ile mümkündür. Eğer insan renk görme ve algılamada sadece iki koni hücresine sahip ise sadece iki koni hücresinin algıladığı renkleri ve renklerin karışımlarını görmektedir. Bu durumda kişi eksik olan koni hücresine ait dalga boylarındaki renkleri göremez.

Protonopia Kırmızı Renk Körlüğü

Renk körlüğünde kırmızı renge duyarlı olan (Renk Hücre Reseptörü) koni hücresinin olmadığı bir durum olan protonopia renk körlüğünde sadece koyu kırmızı renk algılanmayacaktır. Renk körü olan kişinin gördüğü renkler koni hücreleri durumu ile ilgili olarak yeşil, mavi ve bu iki rengin karışımıyla görülen renkler olacaktır.

Deuteranopia Yeşil Renk Körlüğü

İnsan gözünde yeşil ayrımını yapan renk reseptörlerinin, yeşil rengine duyarlı hücrelerin eksikliği veya olmaması durumunda karşılaşılan renk körlüğü çeşidine Deuteranopia denir. Yeşil renk körü hasta yeşil rengi bu durumda algılayamaz veya ayırt etmekte zorlanarak sadece kırmızı ve mavi renkler ve kırmızı mavi renklerin karışımını görür.

renk koru gorusu deuteranopia

Renk körlüğü çeşitleri nelerdir?

Renk körlüğü hastalığı tam renk körlüğü ve kısmi renk körlüğü olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır.Renk körlüğü kalıtsal nedenlerden dolayı ortaya çıkmaktadır. Çocukluk veya ergenlik çağında başlar ve ilerleyebilir. Renk körlüğünün ortaya çıkmasındaki diğer etken kalıcı beyin hasarları yada retina hasarlarıdır. Ayrıca Çocukluk çağında maruz kalınan Yüksek ultraviyole ışınlar kalıcı olarak renk körlüğü yapabilmektedir. Dünyada En çok görülen renk körlüğü sebebi Çocuklukta alınan yüksek Ultraviyole ışınlardır. Renk körlüğü kırmızı-yeşil veya mavi sarı renk eksik görme veya renk algılayamama olarak belirlenir.

Normal bir insanın renkleri eksiksiz algılayabilmesi, üç ayrı cins koni hücresinin uyum içinde çalışması ile mümkün olmaktadır. Normal olarak renkleri algılayan görme trikromat olarak tanımlanmıştır. Eğer insan renk görme ve algılamada sadece iki koni hücresine sahip ise sadece iki koni hücresinin algıladığı renkleri ve renklerin karışımlarını görmektedir. Bu durumda eksik olan koni hücresine ait dalga boylarındaki renkleri göremez bu durumdaki kişiler dikromatik renk körü denir.

Bir koni eksik dikromatik renk körlüğü çeşitleri (olmayan pigment)

  • Kırmızı renge duyarlı koni hücreleri yok ise (Protonopia) kırmızı renk körlüğü.
  • Mavi renge duyarlı koni hücreleri yok ise, (Tritanopia) mavi renk körlüğü.
  • Yeşil renge duyarlı koni hücreleri yok ise, Deuteranopia yeşil renk körlüğü.
  • Kırmızı rengi ayırt eden koni hücresinin olmadığı bir durum olan protonopia renk körlüğü’nde sadece koyu kırmızı renk algılanmayacaktır. Kişinin gördüğü renkler koni hücreleri durumu ile ilgili olarak yeşil, mavi ve bu iki rengin karışımıyla görülen renkler olacaktır. Yeşil ayrımı yapan yeşile duyarlı konilerin bulunmadığı deuteronopia renk körlüğü durumunda ise yalnızca kırmızı ve mavi renkler ile bunların karışımı görülecek. Yeşil renkler ayırt edilemeyecektir.

    Yalnızca tek renk konisinin mevcut olduğu durumlarda, diğer iki renk koni sinin olmadığı renk görme sorununa monokromatik renk körlüğü denmektedir.Örnek verecek olursak sadece mavi rengi algılayan mavi renk konilerinin mevcut olduğu bir durumda, kırmızı ve yeşil renk konilerinin bulunmadığı durumlarda kişi yeşil ve kırmızı renkleri ayırt edemeyecektir. Monokromatik renk körleri sadece mavi ve sarı renkleri tanımlayabildiğinden bu durum kırmızı-yeşil renk körlüğü olarak adlandırılabilir.

    Renk görme ile ilgili olarak eğer üç konide yok ise bu durumdaki bir kişi renkleri yanlızca siyah ve beyaz olarak algılayabilir.(Anopia) Bu durumdaki kişi tam renk körü olarak nitelenir.Bazı insanlar trikromat olmakla birlikte renk ayırabilme kabiliyetleri zayıf olabilir.Bu durumdaki kişiler Renk görme Bozukluğu (Renk Görme Anomalisi) olarak adlandırılır.

    Renk körlüğü nedir

    diskromatopsi renk körlüğüRenk körlüğü için en doğru tanım renk görme eksikliğidir. Renk körlüğü renkleri tanımlayamama yada renkleri doğru algılayamama eksikliğidir. Renk körlüğü gözün içinde bulunan renk algılayıcı hücrelerin (reseptör hücreleri, renk konileri) bir veya bir kaçının olmamasından kaynaklanan bir göz hastalığıdır. Renk körlüğü ve renk görme eksikliği birbirinden ayrılması gereken bir konudur. Ancak genel tabirle renk körü olan bir kişi ile renkleri eksik algılayan bir insan aynı kategori içinde tutularak renk körü olarak nitelendirilir. Genetik bilim ve tıbbın bu noktada olmasına rağmen renk körlüğü nedenleri şu ana kadar çözülebilmiş değildir.

    Renk körlüğü genetik bir hastalıktır Renk körlüğü’nün genelde erkeklerde görülmesinin sebebi, kadınların sadece taşıyıcı olmalarından kaynaklanmaktadır. Renk körü ve renk görme eksikliği olan bir erkeğin, kız kardeşinin erkek çocuğunun renk körü olma olasılığı %50 dir. Her 100 erkekten ve her 1000 kadından birinde renk körlüğü görülme ihtimali son derece yüksektir. Bazı sinir sistemi hastalıklarının Renk körlüğüne enderde olsa neden olduğu bilinmektedir.

    Renk körlüğü bulunan kişi uzun yıllar farkına varmayabilir! Diğer kişilerinde renkleri kendisi gibi gördüğünü düşünür ve ne zaman ki iş başvurusunda sağlık raporu istenir o zaman ishihara testinde renk körlüğü teşhisi konur. Normal şartlarda renk körlüğü yaşam kalitesini etkilemez, ancak bazı kişilerin yapacağı mesleklerde engel teşkil edebilir. Renk körlüğü sağlık raporu konusunda sıkıntı yaratabilir, ancak kişinin renk körümü yoksa renk görme eksikliği olup olmadığını iyi anlaması gereklidir. Ishihara testinde renk görme eksikliği olan kişilere diskromatopsi teşhisi konmaktadır. Renk körlüğü’nün en yaygın olan şekli kırmızı ve yeşilin ayırt edilememesi durumu diskromatopsi’ dir.

    Renk görme eksikliği ayrıca renk körlüğü olarak bilinen ve kişinin kırmızı, yeşil veya mavi ana renkleri ayırt edemediği optik bir durumdur.Renk eksiklikleri deaturans eksikliği (yeşil) Protans eksikliği (kırmızı), Tritans eksikliği (mavi) olarak gruplanır. Renk körü olan kişi bu renkleri ayıt edemez durumdadır. Renk körlüğü kalıtsal hastalıklara bir örnek teşkil etmektedir. Kalıtsal hastalıkların tamamı kromozomların üzerinde bulunan genlerle aktarılmaktadır. Renk körlüğü hem erkeklerde hemde kadınlarda görülebilir. Kız çocuklarının renk körü olabilmesi için hem anneden hemde babadan renk körlüğü genlerini alması gerekmektedir. Ancak erkek çocuklar babadan Y kromozonunu, anneden ise X kromozonunu aldıkları için bu hastalık genini sadece anneden almaktadırlar. Kadınlarda taşıyıcı olma ihtimali vardır ama, erkekler taşıyıcı olamazlar. Bu nedenle Renk körlüğü’ ne erkeklerde daha sık rastlanmaktadır.

    Renk körü olan erkeklerin kız çocukları renk körü olmamasına rağmen taşıyıcı durumdadır, bu durumda renk körü babanın kız çocuğunun ileride doğuracağı erkek çocuğu %50 ihtimalle renk körü hastası olacaktır. Yapılan renk körlüğü istatistiklerinde erkekleri %8’i, kadınların ise %0.4 ü renk körü olarak doğmaktadır. Renk körlüğü hastalarında en çok seyreden renk körlüğü çeşidi yeşili görememe (yeşil renk anomalisi) daha sonra kırmızı renk görememe (kırmızı renk anomalisi) olarak görülmektedir.